Epigenetische verschillen en de vatbaarheid voor hart- en vaatziekten

Dr. P. van der Harst
Cardiologie
UMC Groningen

Verschillen in de opbouw van het DNA (het erfelijk materiaal) dragen voor een deel bij aan de verschillen tussen mensen in ‘vatbaarheid’ voor het krijgen van ziekten als kanker en hart- en vaataandoeningen. Die DNA-verschillen bestaan uit afwijkingen of variaties in de volgorde van de vier bouwstenen van de genen, de zogeheten nucleotiden. Deze variaties en/of afwijkingen leiden tot kleine of grote veranderingen in de eiwitten waarvoor de genen de code dragen. Hierdoor kan het betreffende eiwit minder goed (of juist) beter werken waardoor een ziekte meer (of juist minder) kans krijgt te ontstaan.

Methylgroepen

Recent is (bij kanker) ontdekt dat niet alleen variaties of afwijkingen in de opbouw van het DNA kunnen leiden tot een verschil in vatbaarheid voor ziekte. Ook bij eenzelfde opbouw kan er verschil in vatbaarheid bestaan. Dit berust dan op de aan- of afwezigheid van zogeheten methylgroepen, chemische verbindingen, die vastzitten aan het DNA. Deze methylgroepen onderdrukken de activiteit van het betreffende gen, waardoor er minder eiwit wordt aangemaakt. Methylering van DNA kan tijdens het leven veranderen onder invloed van leefomstandigheden. Een bepaald methyleringspatroon kan vervolgens worden doorgegeven aan het nageslacht.

Doel van het project

In dit project zal worden nagegaan in hoeverre dergelijke verschillen in methylering – dit heet in vaktaal epigenetische verschillen – bijdragen aan een verschillende vatbaarheid voor aandoeningen als atherosclerose en hartfalen. Hiertoe zal zowel bij een groep van tweehonderd hartpatiënten als bij een groep van tweehonderd even oude gezonde mensen de methylering van alle bekende menselijke genen in kaart worden gebracht. Ook wordt onderzocht in hoeverre de gevonden epigenetische verschillen gevolgen hebben voor de aanmaak van eiwitten. Hierdoor ontstaat meer inzicht in de bijdrage van epigenetische DNA-veranderingen aan de vatbaarheid voor hart- en vaataandoeningen.

© 2009 Nederlandse Hartstichting. Laatste herziening: vrijdag 12 juni 2009 - Ontwikkeld door VI Company

openen
sluiten