De gevolgen op lange termijn van een Fontan-operatie
Prof. dr. W.A. Helbing
Kindercardiologie
Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam
In ongeveer één op de tien gevallen waarin een baby ter wereld komt met een aangeboren hartafwijking ontbreekt een van beide hartkamers. Als gevolg daarvan is de normale, gescheiden bloedsomloop – de rechterkamer van het hart pompt het bloed door de longen, de linkerkamer pompt het bloed door de rest van het lichaam – niet mogelijk. De verstoorde bloedsomloop leidt tot vermenging van het (uit de longen afkomstig) zuurstofrijke en het (uit de rest van het lichaam afkomstig) zuurstofarme bloed waardoor alle organen en weefsels in het lichaam te kampen krijgen met een tekort aan zuurstof. Kenmerkend hierbij is de blauwe huidskleur die de baby daardoor krijgt.
Levensreddend in dat geval is de zogeheten Fontan-operatie, een ingreep waarbij de chirurg bloedvaten zodanig verlegt dat zuurstofrijk en zuurstofarm bloed zo goed mogelijk van elkaar gescheiden blijven. Doordat er maar één hartkamer aanwezig is, moet ook na de Fontan-operatie het samentrekken van deze kamer voldoende kracht ontwikkelen om het bloed eerst door het lichaam en aansluitend ook nog door de longen te pompen. Op termijn eist dit zijn tol. De patiënten ontwikkelen al op relatief jonge leeftijd hartfalen. Ook is de kwaliteit van leven na de ingreep nog altijd stukken lager dan die van mensen die zonder hartafwijking geboren worden.
Doel van het project
Wat de vooruitzichten zijn na een Fontan-operatie hangt onder andere af van de precieze afwijkingen aan het hart en de bloedvaten, de verdere behandeling met medicijnen en van de toegepaste operatietechnieken. Aangezien met name deze laatste inmiddels sterk veranderd zijn sinds de eerste uitvoering van de Fontan-operatie in 1968, is het onderhand tijd om eens opnieuw de lichamelijke en psychische effecten van de Fontan-operatie op de langere termijn en de factoren die hierbij van belang zijn te inventariseren. In dit project zal een dergelijke inventarisatie plaatsvinden op basis van de gegevens van zo’n 280 patiënten bij wie een Fontan-operatie meer dan 4 jaar geleden is uitgevoerd.
- Wat vindt u van deze informatie? Breng uw stem uit:
-

